Tài liệu ai cập cổ đại

     
Văn minh cổ đại Ai Cập Bài giảng Văn minh cổ đại Ai Cập Sự hình thành văn minh Ai Cập Thời kỳ lịch sử của Ai Cập cổ đại Kinh tế Ai Cập cổ đại Văn hóa Ai Cập cổ đại

Bạn đang xem: Tài liệu ai cập cổ đại

*
pptx

Bài thuyết trình: Những thành tựu của nền văn hóa Ai Cập cổ đại


Xem thêm: Hướng Dẫn Người Dùng Cách Chụp Ảnh Màn Hình Lg G2, G3, Cách Chụp Màn Hình Điện Thoại Lg G2

*
39
*
9
*
627

Nội dung

History ofCivilization VĂN MINH CỔ ĐẠI AI CẬP1.2.3.4.CƠ SỞ HÌNH THÀNH NỀN VĂNMINH AI CẬPNHỮNG THỜI KỲ LỊCH SỬ CỦAAI CẬP CỔ ĐẠITRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN KINH TẾXà HỘINHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA &KHOA HỌC KỸ THUẬT 1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH NỀN VĂN MINH AI CẬP 2. NHỮNG THỜI KỲ LỊCH SỬ CỦA AI CẬP CỔ ĐẠI• Vào đầu thiên niên kỷ IV trướcCông nguyên đã xuất hiện nhiềuquốc gia nhỏ bé và phân tán trênlưu vực sông Nin.• Ở đây thường diễn ra những cuộcxung đột nhằm tranh chấp nguồnnước, giành giật đất đai hoặc do vachạm về tín ngưỡng.• Dần dần hình thành hai nhà nướclớn là Thượng Ai Cập và HạAi Cập, luôn luôn tiến hành chiếntranh để giành quyền bá chủ.• Cuối cùng, Thượng Ai Cập đãthắng, thiết lập vương quốc thốngnhất dưới triều vua Menet vàokhoảng năm 3200 tr.CN. VĂN MINH CỔ ĐẠI AI CẬP•1.2.3.4.5.Lịch sử Ai Cập có thể phân thành 5 thời kỳ với sự tồn tại của 30 vươngtriều.Thời kỳ Tảo vương quốc (khoảng từ năm 3200 – 3000 tr.CN): thời kỳ hìnhthành nhà nước sơ khai, thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập thành một quốc gia.Thời kỳ Cổ vương quốc (khoảng từ năm 3000 đến năm 2200 tr.CN): thời kỳphát triển của chế độ chiếm hữu nô lệ Ai Cập. Bộ máy nhà nước được hoànthiện, kinh tế và văn hóa phát triển, bắt đầu xây dựng các Kim tự tháp.Thời kỳ Trung vương quốc (khoảng từ năm 2200 đến 1570 tr. CN). Sau mộtthời gian suy yếu, Ai Cập bước vào thời kỳ ổn định và phát triển. Đến vươngtriều XII, Ai Cập trở nên phồn thịnh. Chính quyền trung ương được củng cố,mọi ngành kinh tế đều phát đạt, nhất là việc mở rộng buôn bán với ngườiPalextin, Xyri, Babilon và giao lưu với người Cret.Thời kỳ Tân vương quốc (khoảng từ năm 1590 đến năm 1100 tr.CN): Ai Cậpkhông ngừng mở rộng lãnh thổ bằng các cuộc xâm lược các nước láng giềng.Biên giới được thiết lập từ Bắc Xyri cho tới phía Nam của Etiopi. Ai Cập trởthành một nước giàu mạnh nhất ở vùng Đông Bắc châu Phi và khu vực Tiểu Á.Thời kỳ Hậu vương quốc (khoảng từ năm 1100 đến năm 31 tr.CN): Ai Cập bịcác nước khác như Ba Tư, Makeđônia, Hy Lạp, La Mã… xâm nhập và thốngtrị. Đến năm 31 tr.CN, Ai Cập trở thành một tỉnh thuộc địa của đế quốc La Mã.Thời kỳ La Mã thống trị Ai Cập kéo dài đến năm 177 sau CN. 3 -TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN KINH TẾ Xà HỘI3.1 Trình độ phát triển kinh tế_ Nông nghiệp:Trồng trọt ngũ cốc, nho và cây ănquả, chăn nuôi bò, lừa,dê.Công cụ sản xuất phổ biến làcuốc và cày có thân bằng gỗ,lưỡi bằng kim loại, dùng bò đểkéo cày. Mở rộng và củng cốcác công trình thủy lợi thànhmột hệ thống tưới nước rộnglớn. Thủ công nghiệp: sớmphát triển các nghềlàm đồ đá, đồ gốm,dệt, thuộc da, chế tạothủy tinh, đóngthuyền, ướp xác, rènđồ kim loại, chế tạovũ khí. 3.2 Tổ chức nhà nước và sựphân hóa xã hội_ Nhà nước Ai Cập cổ đại theochế độ quân chủ chuyên chế.Vua (pharaon) được thầnthánh hóa, đứng đầu nhànước và tôn giáo, nắm cảvương quyền và thần quyền.Bên dưới có Tổng pháp quanvà các chức quan phụ tráchcông việc cụ thể (thủy lợi, tàichính, tư pháp, quân đội…)Pharaon và hoàng hậu _ Xã hội: Tầng lớp thống trị làgiai cấp chủ nô (vua, quý tộc,tăng lữ) nắm quyền lực kinh tế,chính trị và có địa vị ưu đãi, cóquyền sở hữu nhiều ruộng đấtvà nô lệ.Những người bị trị gồm nôngdân, thợ thủ công, nô lệ. Nô lệphục dịch công việc trong cácgia đình quý tộc. Nông dân làlực lượng sản xuất chính trongnền kinh tế. Thợ thủ công còn ítvà nghèo. 4 - NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA•4.1 Tín ngưỡng•Đa thần◎ Đến thời kỳ thống nhất quốc gia,ngoài việc thờ cúng các vị thầnriêng của từng địa phương cònxuất hiện thần chính của cáctrung tâm lớn. Thần RA (Rê)• Thần mặt trời• Vị thần đầu tiên,thần Ra-Atum, hàngnăm xuất hiện nhưnước lũ của sôngNin ở xứ sở Ai Cập. Osiris:Thần nướcThần của sự chết • Thần Thoth:thần mặt trăng, cai quảnvề văn bản và kiến thứcvà là "Vị thần của Thánhthư".* Thoth thường đượcxem là đại quan củaOsiris, vị thần của thảomộc và người chết, hoặclà thư ký cao cấp của thầnnày.* Thoth cũng là thần ghilại phán quyết của tòa ánxét xử người chết dướiâm cung. AnubisThần cai quản việcướp xác • Maat – Biểutượng củachân lý, đạođức, cán câncông lý Isis:Thần Isis, hay thần sao Sirius, là nữ thầnsáng tạo chủ về sự phồn vinh và tình mẫu tử.Trong Tử Thư Ai Cập, thần Isis được ghichép “Là nữ thần đã sinh ra Trời và Đất;Thần thấu hiểu cho cô nhi quả phụ, bancông lí cho người nghèo, và che chở kẻ yếu”. Hathor:Thần Hathor là nữthần bầu trời củangười Ai Cập và làcon gái của thần Ra,thần mặt trời. Hathorthường được thể hiệndưới dạng một con bòcái. CÔNG VIỆC CỦA OSIRIS • Thần Orisis được thờ cúng phổ biến nhất. Hàng năm, lễ cúng thần Orisis được tổ chứckéo dài 18 ngày với lễ cày ruộng, lễ gieo hạt…• Người Ai Cập tin rằng linh hồn là bất tử. Việc chôn cất thi hài gắn liền với quan niệmhồn và xác. Khi chết, linh hồn tuy thoát ra ngoài nhưng vẫn còn tìm chỗ dựa ở nơi xác.Chính vì vậy, khi con người chết đi, cần phải giữ lại xác đó. Việc xây dựng các kim tựtháp tức là các lăng mộ của nhà vua và kỹ thuật ướp xác bắt nguồn từ quan niệm trên. Thế giới quan - triếthọc Ai Cập cổ•Linh hồn bấtdiệt•Nghệ thuậtướp xác•Kim tự tháp 4.2 Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc và hội họaAi Cập từ thời cổ đại đã xây dựng nhiềucông trình kiến trúc và điêu khắc nhưKim tự tháp, các thành phố cổ và đềnđài, tạc tượng các Pharaon, thần linh vàcột đá.Với những điều kiện tự nhiên thuận lợi, cưdân Ai Cập ngay từ thời tiền sử đã biếtkhai thác đá, làm gạch để xây dựng nhàở và các công trình khác. Đền đài,tượng và cột được xây dựng bằng đá,cao và khang trang, cửa bao giờ cũngtrông về sông Nin và bên trong đượcphân bố thành các khu như khu đểtượng thờ chính, khu chứa kinh sách,nơi đặt đồ hiến tế… Kim tự tháp• Saqqara: Kim tự tháp đầu tiênViệc xây dựng lăng mộ được các Pharaon từ vương triều III chú ý. Ngườikhởi xướng xây dựng Kim tự tháp đầu tiên là Inhôtep.Tháp được xây ở Saqaran, cao 60m, đáy hình chữ nhật 120m x 106m, xungquanh có điện thờ. Điêu khắc Tượng và chạm nổi (điêu khắc)Ảnh chụp Hoànghậu Nefertiti từ 3góc khác nhauBức tượng Hoànghậu Nefertiti, mệnhdanh là “Mỹ nữsông Nile”, đượcnhà khảo cổ LudwigBorchardt phát hiệnở sa mạc Amarnanăm 1912 và đưa vềĐức một năm sauđó. Bức tượng nàytừ lâu đã trở thànhhiện vật quý giánhất của Bảo tàngAi Cập ở Berlin, cógiá trị bảo hiểm tới390 triệu USD. Đây là một trong nhữngtuyệt tác điêu khắc đượctìm thấy nguyên vẹnnhất, tuyệt mỹ nhất và thểhiện người phụ nữ vàoloại đẹp nhất thời cổ đại.Đó là Hoàng hậuNefertiti (khoảng 1370 1330 trước Côngnguyên), vợ của PharaohAkhenaten. Tượng gỗVương tử Khaber,một kiệt tác điêukhắc thời Cổ vươngquốc Bức tượng nổitiếng “Scribeaccroupi” (Viênthư lại ngồixếp bằng, 2600– 2350 TCN) Giấy papyrus• Từ “giấy” trong tiếng Pháp là “papier”, trong tiếng Anhlà “paper”. Cả hai đều bắt nguồn từ chữ papyrus trongtiếng La Tinh và chữ này lại bắt nguồn từ chữ gốc củaAi Cập “papyri”- tên của một loại lau sậy mọc ven sôngNin.• Người Ai Cập cổ đại đã cắt xén, ép rồi phơi khô để làmthành một loại giấy cổ xưa nhất, còn rõ thớ sậy nhưngkhá phẳng phiu để có thể viết chữ và vẽ tranh lên. • Kỷ lục thế giới thuộc về cuốn “Châm ngôn của Ptahoteb”viết trên giấy papyrus khoảng 2500 năm trước côngnguyên (cách đây gần 4500 năm) được mệnh danh là “cuốnsách tối cổ của nhân loại”. 2300 năm sau “cuốn sách tối cổ”đó, người Trung Quốc cũng chế ra giấy nhưng loại giấy nàycòn thô, mặt chưa phẳng, khó viết chữ lên trên.• Mãi đến đầu thế kỷ thứ hai sau công nguyên, giấy mớichính thức ra đời ở Trung Quốc. Đương thời với Ai Cập vàTrung Quốc cổ đại, các nền văn minh sớm khác của nhân loạicũng chỉ khắc văn tự lên đá, gỗ, đồng và viết lên da thuộc.Như vậy, không nghi ngờ gì nữa, người Ai Cập cổ đại đã chếra giấy đầu tiên trên thế giới. • Dân tộc nào vẽ tranh lên giấy đầu tiên? Tranh giấy papyrus• Bức tranh thực sự trên giấy chỉ xuất hiện khi người AiCập cổ đại quyết định làm sách “hướng dẫn người chếtsống lại để tiếp tục kiếp sau”. Các học giả phương Tâygọi đó là “Tử thư” hay “Sách của người chết” (Bookof the Dead-Livre des morts)• Đúng ra, căn chuẩn tiếng Ai Cập cổ, tên sách phải là“Từ cái chết bước ra ban ngày” (theo Nhật ChiêuCâu chuyện văn chương phương Đông- Nxb Giáo Dục1998). Văn học Ai Cập cổTác phẩm văn học cổ xưa nhất của AiCập có lẽ là các tác phẩm sách giấypapyrus (chỉ thảo), có niên đại 1800TCN. Hiện nay bộ sưu tập về các tácphẩm cổ đại Ai cập còn có:1. Sách giấy papyrus Westcar (1600TCN)2. Sách giấy papyrus Tulli (1400 TCN)3. Sách giấy papyrus Ebers (1300TCN)4. Sách giấy papyrus Harris I (1180TCN)5. Chuyện của Wenamun (1000 TCN)Một cuốn sách của ngườichết viết trên giấy papyrus • Trong hàng ngàn năm phát triển lịch sử, cư dân Ai Cập đã sáng tạora nền văn học phong phú về nội dung, đa dạng về thể loại. Nhữngtác phẩm thơ, ca, truyện kể đều tập trung phản ánh hiện thực xã hội.• Ở giai đoạn đầu, văn học còn mang đậm tính tôn giáo như ca ngợicác thần, miêu tả nghi lễ thờ cúng và tang lễ. Nhưng đến thời Trungvà Tân vương quốc, văn học đã phản ánh những mâu thuẫn xã hội,phê phán bọn quan lại và nói lên nỗi khổ của những người lao động.• Tiêu biểu cho nền văn học trên là các tác phẩm: “Truyện kể củaIpuxe” đề cập đến cuộc đấu tranh quyết liệt của quần chúng nghèokhổ. “Truyện Xinuhê” viết về cuộc đời phiêu lưu của Xinuhêtừ Ai Cập đến Xyri rồi trở về Ai Cập. Tập truyện “Người nôngphu biết nói những điều hay” phê phán tầng lớp quan lại ứchiếp người dân và sự khốn khổ của những người lao động.• Nhưng đáng lưu ý hơn là thể loại thơ ca trữ tình. Các bài thơ ca ngợitình yêu giữa con người với thiên nhiên được tập hợp trong cuốn“Papyrus Haris” 4.4 Các tri thức khoa học• Về số học, ở thời Trungvương quốc, người Ai Cập đãtìm ra hệ đếm cơ số 10, cáchgiải phương trình bậc nhất,cách cộng, trừ và nhân (chưacó phép chia)• Về hình học, người Ai Cậpbiết tính diện tích tam giác,tứ giác, thể tích hình thápđáy vuông, biết số π ≈3,160484 • Trong lĩnh vực thiên văn học,dân cư lưu vực sông Nin đã pháthiện được nhiều vì sao (như Bắcđẩu, Thiên lang…) và lập ra lịch,một năm có 365 ngày chia thành12 tháng, 3 mùa, mỗi mùa 4tháng.• Ngày nay, bằng những phươngtiện đo đạc chính xác, người tathấy các thi hài của các Pharaontrong Kim tự tháp đều được đặtcho mắt hướng về sao Bắc đẩu,độ dung sai không quá vài phút. • Về y học, từ thời Cổ vương quốc, người Ai Cập đã hiểubiết về cấu tạo cơ thể con người, biết cách trị liệu vếtthương, nối xương gãy và làm các phẫu thuật đơn giản,tìm ra các loại thuốc chữa bệnh và thuật ướp xác. Cácthi hài của Pharaon còn lưu lại đến ngày nay là thànhtựu của nền y học Ai Cập. Sách thuốc (PapyrusMedical) được biên soạn khoảng năm 1500 – 1450tr.CN• Những giá trị tri thức của cư dân sông Nin được lưugiữ, bảo tồn trong thư viện Alexandria. Có hơn 50.000cuốn sách, gồm đủ các lĩnh vực đã được các nhà khoahọc sưu tầm và bảo quản. Đó là kho tàng văn hóa vô giákhông chỉ của nhân dân Ai Cập mà còn là di sản vănhóa của cả nhân loại.
qqlive| j88