Thực trạng xâm nhập mặn tỉnh Trà Vinh đầu năm 2016 và giải pháp ứng phó

Hiện tượng xâm nhập mặn vào mùa khô không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn ảnh hưởng đến cấp nước sinh hoạt và đời sống cho người dân tỉnh Trà Vinh. Tác động của biến đổi khí hậu cộng với hiện tượng nước biển dâng làm cho xâm nhập mặn ngày càng trở nên phức tạp và khó giải quyết hơn. Do đó, cần xác định rõ nguyên nhân để tìm ra một giải pháp cơ bản nhất cho vấn đề này

Thực trạng xâm nhập mặn tỉnh Trà Vinh đầu năm 2016

Xâm nhập mặn thường xuất hiện trên vùng các cửa sông đồng bằng sông Cửu Long từ khoảng tháng 12 năm trước đến tháng 5 năm sau, với đỉnh điểm là cuối tháng 4 và đầu tháng 5. Riêng tỉnh Trà Vinh xâm nhập mặn xuất hiện từ những tháng 11 năm trước đến khoảng cuối tháng 5 năm sau.

Tình hình thời tiết, thủy văn cuối năm 2015 và đầu năm 2016 diễn biến cực kỳ phức tạp. Xâm nhập mặn của tỉnh chủ yếu theo hai cửa Cung Hầu và Định An lên hai sông chính là sông Cổ Chiên và sông Hậu vào trong nội đồng. Do hiện tượng El-Nino mạnh và kéo dài, mặn xâm nhập sớm và cao hơn so với cùng kỳ năm 2015 rất nhiều. Từ trung tuần tháng 12/2015 mặn đã xuất hiện, kéo dài và liên tục tăng cao. Độ mặn cao nhất đo được trên các sông lớn như sau: Phía sông cổ  Chiên, tại  cống Cái  Hóp (cách cửa sông  50km) là 13,6‰(ngày 07/02/2016  -  CKTG 2015: 4,8‰); Phía sông Hậu, tại cống Rạch Rum (cách cửa sông 50km) là 8,2‰(ngày 07/3/2016 - CKTG 2015:1,3‰, Rạch Tân Dinh (cách cưa sông 60km) là 7,5‰(ngày 05/03/2016 - CKTG 2015: l,4‰). Bằng các giải pháp tích cực, chủ  động  phòng, chống hạn và xâm nhập mặn, tính đến đầu tháng 3/2016 tỉnh thực hiện tốt công tác bảo vệ sản xuất, thiệt hại tính đến ngày 3/3/2016 chỉ có 3.173 ha lúa bị thiệt hại. Những ngày sau đó, do  độ  mặn  liên  tục tăng  cao  và lấn sâu vào trong các sông chính trên 70 km, vượt qua khỏi địa bàn tỉnh Trà Vinh. Tại 2 nhánh sông Bông Bót và Tân Dinh (phía sông Hậu), huyện cầu Kè, do chưa có cống ngăn  mặn, nước mặn xâm nhập sâu vào trong nội đồng và lấn mạnh sang các khu vực lân cận, làm cho tình hình càng thêm nghiệm trọng.

Do độ mặn trên các sông chính luôn ở mức cao, không có nguồn nước ngọt  để tiếp, kết hợp với nắng nóng kéo dài đã làm cho mực nước trong nội đồng liên tục sụt giảm, độ mặn trên các kênh nội đồng gia tăng do nước bốc hơi. Mực nước dự trữ trong các kênh nội đồng đã xuống thấp còn từ 0,2 đến 0,5m (mức đảm bảo là từ 0,5m đến 0,8m). Trên các kênh trục chính độ mặn dao động từ 1,5 đến 2‰, trong hệ thống kênh cấp II, cấp III, một số nơi độ mặn lên tới 2 - 3‰ và không thể bơm tưới. Không có nguồn nước ngọt để tưới, nước liên tục bốc hơi đã làm gia tăng độ phèn, mặn trong ruộng lúa gây thiệt hại rất lớn. Đến nay toàn tỉnh đã có trên 22.635 ha lúa Đông Xuân bị thiệt hại.

Hiện nay, độ mặn trên các sông chính có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, từ 2 -  6‰, các cống đầu mối chưa thể lấy nước được.

Đồng ruộng trên địa bàn tỉnh khô cạn do hạn hán, xâm nhập mặn

Ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp và dân sinh

Xâm nhập mặn gây ra thiệt hại nghiêm trọng trong sản xuất nông nghiệp, nhiều cánh đồng lúa thiếu nước tưới; độ mặn tăng đột ngột nhiều loài tôm, cá giống chết gây thiệt hại lớn cho người dân; hiện tượng thiếu nước vệ sinh sử dụng hằng ngày của người dân diễn ra nghiêm trọng.

- Cây lúa: Vụ lúa Đông Xuân: Kế hoạch xuống giống năm 2015-2016 toàn  tỉnh là 65.000ha, tổng diện tích xuống giống đến thời điểm hiện tại là 67.430,46 ha  đạt 103,74% kế hoạch, đã thu hoạch khoảng 14.450ha. Hiện nay lúa Đông Xuân trên toàn tỉnh đang trong giai đoạn từ 40 ÷ 90 ngày tuổi. Đến nay trên địa bàn toàn tỉnh đã có 12.346 ha/18.332 hộ lúa bị thiệt hại do ảnh hưởng của hạn hán và xâm nhập mặn (chủ yếu là thiếu nước tưới), tập trung ở huyện Trà Cú, Cầu Ngang,  Tiểu Cần, Châu Thành, Duyên Hải, thành phố Trà Vinh. Trong đó bị thiệt hại từ  10% đến dưới 30% là 7.291 ha; từ 30% đến 70% là 2.116 ha và trên 70% là 2.939 ha. Dự kiến vụ Đông Xuân năm 2015-2016, trên địa bàn toàn tỉnh có khoảng 23.690 ha lúa bị thiệt hại do khô hạn, thiếu nước.

- Thiệt hại thủy sản:

 

+ Tôm bị đốm trắng, gan tụy làm thiệt hại  121.986 ngàn con tôm thẻ chân trắng, diện tích 228 ha/598 hộ (các huyện Duyên Hải, Cầu Ngang, Trà Cú, Châu Thành, thị xã Duyên  Hải); 36.797 ngàn con tôm sú, diện tích 366,8 ha/424 hộ (các huyện Duyên Hải, Cầu Ngang, thị xã Duyên Hải).

Tôm chết hàng loạt do độ mặn tăng cao

+ Cá lóc: Do mặn tăng cao đột ngột, người nuôi không chủ động được nguồn nước làm cho 16 hộ nuôi cá lóc ở xã Định An, Đại An huyện Trà Cú bị thiệt hại, diện tích (là 1,38 ha, số lượng con giống 985 ngàn).

- Về dân sinh: hiện trên địa bàn tỉnh còn 37.073 người tương đương 9.268 hộ  chưa được cung cấp nước máy, phải sử dụng nước sông trong sinh hoạt,  tập trung  ở các xã Nguyệt  Hóa, Hưng Mỹ huyện Châu Thành, xã Đại Phước, Đại Phúc, Nhị Long, Đức Mỹ huyện Càng Long và một ít ở xã Long Đức thành phố Trà Vinh. Trong thời  gian mặn xâm nhập, các cống đầu mối phải đóng làm cho nguồn nước  bên trong phần nào bị ô nhiễm gây nên tình trạng thiếu  nước sinh hoạt, ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt của người dân nơi đây.

Trước tình hình xâm nhập mặn hiện nay, ngày 08/3/2016, UBND tỉnh Trà Vinh đã ban hành Quyết định số 483/QĐ-UBND về việc công bố thiên tai xâm nhập mặn năm 2016 trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Cấp độ rủi ro thiên tai xâm nhập mặn thuộc cấp độ 1.

Giải pháp ứng phó trước tình hình hạn hán, xâm nhập mặn

Tình hình hạn hán, xâm nhập mặn sâu vào nội đồng đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng trong sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân, do đó, cần có những giải pháp ứng phó kịp thời để người dân an tâm sinh sống, sản xuất và chủ động hơn trong việc phòng ngừa, ứng phó với thiên tai.

* Các giải pháp trước mắt:

-  Tăng cường công tác cập nhập thông tin dự báo, cảnh báo từ Đài Khí tượng Thuỷ văn Nam Bộ; Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam; Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh; đồng thời, kịp thời thông báo cho các ngành, địa phương và nhân dân biết nhằm chủ động trong sinh hoạt và sản xuất.

-  Chỉ đạo các địa phương vận động bà con nông dân khơi thông dòng chảy trên các kênh rạch; tổ chức thực hiện các biện pháp bơm chuyền từ kênh cấp II vào kênh cấp III và mặt ruộng.

- Đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình nạo vét kênh mương, tu bổ bờ bao nội đồng.

- Thường xuyên thăm đồng kết hợp kiểm tra các vùng sản xuất bị ảnh hưởng thiệt hại do hạn, mặn; kịp thời tổng hợp, báo cáo tình hình thiệt hại do hạn, mặn trên các lĩnh vực, các số liệu báo cáo phải tương đối chính xác về Sở Nông nghiệp và PTNT để có cơ sở tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo.

* Các giải pháp lâu dài

- Định hướng chuyển đổi cơ cấu sản xuất, đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi: sắp xếp, bố trí lại lịch thời vụ sản xuất lúa, vận động nông dân chuyển sang trồng màu và các loại cây hàng năm khác sử dụng ít nước ở những vùng khó khăn về nguồn nước.

- Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp bố trí lại mùa vụ đối với vùng sản xuất khó khăn (một phần huyện Trà Cú, một phần huyện Châu Thành, Cầu Ngang,  Duyên Hải) sản xuất 02 vụ lúa (Hè Thu muộn, Đông Xuân sớm) và 01 vụ màu.

- Đầu tư hoàn thiện hệ thống thủy lợi của tỉnh nhằm đảm bảo tốt công tác
phục vụ sản xuất trong điều kiện biến đổi khí hậu, nước biến dâng.

- Ưu tiên đầu tư xây dựng các công trình hồ chứa nước nhằm dự trữ, cung cấp nước cho người dân đồng thời hạn chế thiệt hại đến mức thấp nhất, tạo liên kết với hệ thống sông, rạch giúp tăng năng lực dự trữ nước ngọt phục vụ sản xuất.

-Ưu tiên thực hiện dự án đánh giá quy hoạch phân bổ, sử dụng nguồn nước ngọt và nưới dưới đất để cấp nước cho người dân trong thời gian tới.

 

-  Tăng cường thực hiện các dự án nâng cao năng lực của cộng đồng về ứng phó với biến đổi khí hậu cho các huyện ven biển, đặc biệt các xã vùng cửa sông ven biển nhằm nâng cao năng lực quản lý Nhà nước của cán bộ quản lý môi trường địa phương và nhận thức của cộng đồng về môi trường và biến đổi khí hậu; tạo ra các phong trào hoạt động điển hình, thu hút sự quan tâm của các cấp, ngành, đoàn thể và cộng đồng giúp nâng cao nhận thức của người dân trong công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với các thiên tai, tác động của biến đổi khí hậu./.

H.N.Hiền - CCCO.


CLIP TUYÊN TRUYỀN

LIÊN KẾT WEBSITE

DỰ BÁO THỜI TIẾT

THỐNG KÊ TRUY CẬP

  • Trực tuyến: 1
  • Hôm nay: 22
  • Hôm qua: 65
  • Tổng lượt: 100042